Amsterdam Museum

Inclusieve samenleving: De toekomst van de Gouden Koets? Een kwalitatief onderzoek langs alle provinciën.

Veldonderzoek Gebruikersonderzoek Concept Ontwikkeling Kwalitatief onderzoek

Zonder twijfel is de Gouden Koets één van de meest spraakmakende historische objecten in het Nederland van 2021. Het koninklijke rijtuig staat symbool voor het in 125 jaar ingrijpend veranderde koninkrijk en was als object getuige van belangrijke gebeurtenissen in de 20ste en 21ste eeuw. Maar de maatschappij verandert en daarmee rijst ook de vraag waar de toekomst van de Gouden Koets ligt? Om dat met de inwoners van Nederland te achterhalen ontwikkelden we een onderzoeksinstallatie waarmee we alle 12 provinciën bezochten.

Publieke discussie

Waar de publieke discussie zich aanvankelijk via de koets op het instituut van de monarchie richtte, zien we de laatste jaren een kentering. De Gouden Koets is steeds meer een terugkerend onderwerp in het debat over controversieel erfgoed - een discussie die via televisie, radio en kranten wordt gevoerd door (kunst)historici, politici, activisten en opiniemakers en op social media vooral ook door burgers zelf. In deze meer recente ontwikkeling spitst het gesprek zich vaak toe op het omstreden panel Hulde der Koloniën - volgens critici een verheerlijking van het koloniale systeem waarin Nederland hardhandig de scepter zwaaide over Indonesië, Suriname en de Antillen. Maar er is ook een ander geluid - het behoud van cultureel erfgoed waar sommige mensen goede herinneringen aan bewaren.

Kwalitatief onderzoek: Volksraadpleging

De uiteenlopende ervaringen rondom de Gouden Koets zorgen ervoor dat het koningshuis in een lastig parket zit - blijven rijden met de koets is een statement, net als hem in een museum plaatsen. En dat terwijl het koningshuis er voor alle Nederlanders is. Om nieuwe perspectieven te bieden voor de toekomst van de Gouden Koets ontwikkelden we voor het Amsterdam Museum een serie instrumenten waarmee Nederlanders respectvol en genuanceerd geraadplgeegd kunnen worden. Welke verhalen zijn er nog niet verteld? Welke perspectieven ontbreken? Welke stemmen worden niet gehoord? En wat kan beter anders worden gepresenteerd?

"Ik hou van de Gouden Koets! Dat hóórt bij Nederland, zoiets doe je niet weg."

Mobiele onderzoeksinstallatie

De serie onderzoeksinstrumenten zijn zo ontwikkeld dat het een genuanceerde nationale dialoog over de Gouden Koets faciliteert. Fan van het voertuig? Dan zou je je mening net zo goed moeten kunnen ventileren als wanneer je fel tegenstander bent. Om tot een genuanceerd dialoog te komen zorgt de installatie ervoor dat je een medium kan kiezen dat bij je aansluit (gesprek, video, audio of analoog) en braken we het dialoog op in kennisdeling, associaties, mening en advies. Op die manier proberen we met de onderzoeksinstallatie om niet alleen de persoonlijke ervaring van de Nederlanders te vragen, maar vragen we ook om advies wat men zou doen als ze de koning zouden zijn en uiteenlopende meningen zouden moeten vertegenwoordig. Met deze installatie en een begeleidend onderzoeksteam trekt het Amsterdam Museum een jaar lang door Nederland, waarbij alle provincies aan worden gedaan en het publiek actief uit wordt genodigd om deel te nemen.

Goudenkoets.nl

Om de reacties zowel inzichtelijk te maken voor het Amsterdam Museum als voor geïnteresseerd publiek ontwikkelden we het platform goudenkoets.nl. Op deze website wordt een selectie van de reacties samengebracht zodat antwoord kan worden gegeven op vragen zoals: Welke kijk hebben de Nederlanders van de 21ste eeuw op de Gouden Koets? In hoeverre verschilt dit bijvoorbeeld per generatie of per provincie? Welke overeenkomsten zijn er tussen verschillende gemeenschappen te vinden? Afhankelijk van de kwalitatieve data die uit het onderzoek voortkomt, worden de verzamelde video- en audiofragmenten aan de koning gepresenteerd.

Tentoonstelling: De Gouden Koets

In 2021 vindt de tentoonstelling De Gouden Koets plaats in het Amsterdam Museum. Normaliter worden tentoonstellingen voornamelijk binnenskamers ontwikkeld aan de hand van de gedegen kennis van curatoren en tentoonstellingmakers. Dankzij de mobiele onderzoeksinstallatie is een participatief tentoonstellingsconcept ontstaan. Door in de mobiele onderzoeksinstallatie al aan het publiek te vragen waar ze nieuwsgierig naar zijn en welke vragen beantwoord moeten worden, ontstaat een bijzondere wisselwerking met de tentoonstelling. Het kwalitatief onderzoek vormde zo tegelijkertijd een participatief publieksonderzoek, bewustwordingscampagne én maatschappelijke verbinder ineen.

"De toekomst van de Gouden Koets? Zet hem lekker in het museum, die hoef ik nooit meer te zien!"

De Gouden Koets is een project in samenwerking met Jantien Roozenburg en Luuk Schipperheyn. Foto's door Iris Duvekot.