Mobiliteit: kwalitatief reizigersonderzoek voor kansrijke maatregelen

Momenteel leeft ongeveer de helft van de wereldbevolking in steden. Daardoor worden niet alleen de wijze van (massa)transport steeds belangrijker maar ook de bereikbaarheid, mate van toegang tot vervoer en de aanpak van ecologische uitdagingen. We zetten uiteen wat A/BZ hierin kan betekenen.

Mobiliteit: kwalitatief reizigersonderzoek voor kansrijke maatregelen

Bereikbaarheid is van vitaal belang voor het functioneren van de samenleving.

Uit eerste hand hebben we mogen ervaren hoe goede toegang tot vervoer leidt tot een hogere levensstandaard: in Rotterdam-Zuid verbeteren we de bereikbaarheid van banen voor werkzoekenden met een huursysteem van elektrische fietsen. In Eindhoven bleek uit onderzoek dat werknemers wel wilden kiezen voor het aanbod van hun werkgever voor betaald OV, maar ze hun parkeerplaats kwijtraakten bij het kantoor wanneer ze dat zouden doen: het teruggeven van dat inzicht leidde tot verandering van beleid en geeft bovendien nieuw perspectief op onderliggende oorzaken in statistieken van duurzaam vervoer.

We komen tot oplossingen door te experimenteren met contextgedreven concepten die matchen met behoeften die we eerder ophalen bij eindgebruikers. We gaan strategisch te werk, initiëren, onderzoeken wat werkt en komen met diverse arrangementen en handelingsopties die we voorleggen aan reizigers en andere belanghebbenden. We werken samen met partners en integreren daarmee vervoers-, sociaal- en bereikbaarheidsbeleid, ruimtelijke ordening en kwantitatieve data waardoor verschillende bereikbaarheidsbehoeften en stromingen bij elkaar komen. Hierdoor wordt het potentieel van bereikbaarheidsoplossingen benut.

Onze kwaliteiten

We voeren reizigersonderzoek uit waarbij gebiedsgerichte, regionale, contextgedreven maatregelpakketten voor mobiliteit worden ontwikkeld en geconcretiseerd. Door de koppeling van kwalitatief en kwantitatief onderzoek, stakeholdermanagement en creatieve pragmatische projectuitvoering komen we tot afwijkende aanpakken en verrassende ontwerpideeën.

We hebben ervaring in het daadwerkelijk bereiken van duurzame gedragsveranderingen (bv. spitsmijdingen) door het centraal stellen van de reiziger. We spreken hun taal, komen makkelijk in contact en hebben ontwapenende manieren om waardevolle informatie op te halen door bv. met ze mee te reizen. Het beïnvloeden van rij- en reisgedrag is gebaseerd op hun wensen en behoeften: niet alleen wordt de intrinsieke motivatie aangesproken – de ideeën ontstaan in co-creatie. Hierdoor wordt de kans op succes enorm verhoogd. Voorbeelden hiervan zijn het pre- en/of on-trip interveniëren in vervoerswijzekeuze, het tijdstip van reizen, de routekeuze of het rijgedrag van automobilisten.

Door kleinschalig te experimenteren en gedragsveranderingen te meten bij de doelgroep kunnen contextgedreven mobiliteitsprogramma’s worden opgetuigd die op grote schaal ook succesvol zijn. We koppelen dat aan het betrekken van belangrijke sleutelfiguren en organisaties waardoor belanghebbenden betrokken worden, eigenaarschap pakken en elkaars perspectieven en doelen leren kennen waardoor nieuwe samenwerkingen ontstaan. We ontwikkelen gezamenlijk prototypes middels service design, zetten deze uit via het ontstane netwerk en veranderen zo de mobiliteitsstandaard. Zo kan een stad beter omgaan met de in- en uitstroom van bezoekers van evenementen, wordt de efficiëntie in logistieke ketens verbeterd of kan algemene communicatie naar reizigers worden aangescherpt. We zetten aan tot veranderingen in de mobiliteitstransitie.

Gedragsexpert Madelaine in gesprek met een weggebruiker

Samenwerking

Onze kennis en kunde komen het beste tot hun recht wanneer partners betrokken zijn die inhoudelijke expertise hebben op het gebied van mobiliteit en via strategische studie op het gebied van mobiliteit, bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid en infrastructuur sturen op besluitvorming van mobiliteitsmaatregelen en daarmee de ambities voor een gebied realiseren.

We zien meerwaarde in de koppeling van kwalitatief onderzoek met verkeerskundige analyses, verkeersmodelanalyses, mobiliteitsplannen en haalbaarheidsstudies voor kansrijke maatregelen. De uitkomsten krijgen ‘smoel’, worden gekoppeld aan de praktijk en blijven hangen bij zowel eindgebruikers als beslissers. Het worden verhalen die naverteld kunnen worden.

In onze eerdere en huidige samenwerkingen waarderen we expertise o.a. in het vormen van maatregelpakketten in mobiliteitsstudies, verkeerskundig advies, het schouwen van verkeerssituaties, data- en informatiemanagement, het inrichten van mobiliteitshubs voor het aanbieden van deelmobiliteit of ontmoedigen van eigenbezit en het stimuleren van marktpartijen in het ontwikkelen van kennis en innovatieve ideeën. Hierdoor ontstaan integrale gebiedsgerichte maatregelpakketten voor mobiliteit of mobiliteitsprogramma’s die lokaal ontwikkeld en geconcretiseerd zijn en passen bij de wensen van reizigers en stakeholders.

Portfolio

Opdrachtgever: Provincie Noord-Brabant
Onderwerp: Raamovereenkomst 2021-2025 mobiliteit
Periode uitvoering: 01-2021 - huidig
Consortium: Twynstra Gudde, Studio Bereikbaar

De werkzaamheden binnen deze raamovereenkomst betreffen ingenieursdiensten die noodzakelijk zijn voor beleidsontwikkeling op het gebied van verkeer en vervoer en aan de voorbereiding en realisatie van met name niet-infrastructuur gerichte maatregelen. Het gaat hier om studies mobiliteit, verkenningen en haalbaarheidsstudies zoals het ontwikkelen van strategische provinciale beleidsvisies (gedeelde mobiliteit, goederenvervoer, verkeersveiligheid e.d.), reguliere verkeersmodelanalyses (BBMA, NRM), verkeersonderzoek (intensiteiten, reistijden, fietspotentie, verkeersveiligheid, verkeersmanagement), snelfietsroutes, (verduurzaming) van openbaar vervoer, logistiek (stromen, overslag) en voertuigveiligheid.

Ons aandeel betreft reizigersgedrag en gaat om monitoring en evaluatie, reizigersonderzoeken, evaluatiestudies, dashboards en indicatoren mobiliteits- en klanteffecten, marktoriëntaties, gedragsverandering en communicatie en mobility as a service/MaaS-diensten. Deze leiden mogelijk tot gebiedsontwikkeling hub-ontwikkeling (logistiek en personenvervoer), het opzetten en implementeren gebiedsgerichte maatregelenpakketten mobiliteit en het ontwikkelen van regionale mobiliteitsagenda’s en regionale mobiliteitsprogramma’s.

Opdrachtgever: De Verkeersonderneming
Onderwerp: Bewoners- en bezoekersaanpak, Mobilitylab
Periode uitvoering: 01-2020 - huidig

De tijd van ongeleide groei van toeristen is voorbij, het is tijd voor meer aandacht voor gebalanceerde, duurzame groei, en voor de beleving van bewoners. De Verkeersonderneming is daarom de Bezoekersaanpak gestart, en onderzoekt hoe bezoekers door middel van slimme gedragsinterventies meegenomen kunnen worden in de mobiliteitstransitie. Daar is ook draagvlak voor nodig bij publiekstrekkers, zodat zij verder kijken dan hun eigen ingang en meedenken in de reis van hun bezoekers. Samen met een kernteam hebben wij de Bezoekersaanpak vanaf haar eerste uur opgezet. We ontwikkelden een op maat gemaakt proces, een maturity assessment voor publiekstrekkers om hun ‘bezoekersscore’ te bepalen en een toolbox om kennis en informatie over de publiekstrekker en diens context kraakhelder te krijgen. Daarnaast voeren wij een tal van experimenten uit om stapsgewijs uit te testen wat gewenste mobiliteitsoplossingen zijn en om deze uiteindelijk door te ontwikkelen tot een standaard menukaart om aan publiekstrekkers aan te bieden.

Opdrachtgever: Provincie Noord-Brabant
Onderwerp: Social design deelopgave A2 Randweg Eindhoven
Periode uitvoering: 08-2018 t/m 02-2019
Samenwerking: Gemeente Eindhoven, SmartwayZ.NL, Studio Bereikbaar

Vanuit social design zijn de bron en oorzaak van de knelpunten in doorstroming op het traject A50-A2 in kaart gebracht. Door middel van kwalitatief onderzoek naar het gedrag van doelgroepen, het betrekken van relevante stakeholders en in co-creatie kennis opdoen en delen zijn oplossingen samen vormgeven. Deze onderzoeken, kennis, aanbevelingen en oplossingen voor gedragsbeïnvloeding zijn vervolgens verder gecommuniceerd en vormgegeven in een digitaal platform waar de betrokkenen actief waren. De opgedane inzichten zijn gekoppeld aan die van de werkstroom verkeersanalyse (Studio Bereikbaar) en doorgevoerd in grootschalige kwantitatieve onderzoeken in samenwerking met SmartwayZ.NL waardoor deze verder geborgd zijn.

Resultaten:

  • Inzicht in de primaire en secundaire doelgroepen (kenmerken, motivaties, gedragingen) en aanpak voor duurzame betrokkenheid binnen de deelopgave.
  • Problemen en knelpunten per doelgroep op ervaringsniveau inzichtelijk. Inzicht in de beïnvloedbare gedragskenmerken van de doelgroepen. Inzicht in de ervaren knelpunten per wegvak.
  • Inzicht en aanbevelingen voor gedragsbeïnvloeding en mobiliteitsdiensten in de kansrijke maatregelen of oplossingsrichtingen en oplossend vermogen ten aanzien van de knelpunten voor belanghebbenden.