Wat is een Holistische Aanpak?

Een holistische aanpak, of holistisch ontwerp, is een benadering van ontwerp waarbij het product, de dienst of het systeem dat wordt ontworpen als samenhangend geheel ook deel uitmaakt van iets veel groters. Holistisch denken ziet het ontwerp als complex en multidimensionaal en omvat en combineert meerdere ontwerp disciplines waarbij vanuit meerdere perspectieven tegelijkertijd wordt ontworpen. Bij het ontwikkelen van een nieuw kledingstuk gaat het bijvoorbeeld niet alleen om het type stof, maar ook om de herkomst van de materialen, de impact op het milieu, de brand identity, de verpakking, de aankleding van de winkel en de precieze woorden en houding van de verkoopmedewerkers.

De veranderingen binnen de nabije omgeving, context of tijdslijn kunnen ook een belangrijke overweging in holistisch design zijn. Bij het ontwerpen van een publieke installatie dient men ook na te denken over hoe het zal integreren in de bestaande omgeving, hoe uitzicht een rol kan spelen, hoe de massa zich om de constructie beweegt afhankelijk van het tijdstip en vele andere factoren.

In het algemeen gaat het over een consistente look en feel waarbij rekening wordt gehouden met factoren van het systeem buiten het ontwerp zelf om. Holistische ontwerpers proberen al rekening te houden met toekomstige behoeften, hebben in het achterhoofd hoe factoren kunnen veranderen en proberen daarom het ontwerp zo flexibel mogelijk te maken, makkelijk te onderhouden of het in beginsel modulair op te zetten. De veranderde behoefte vergt daarmee een minder grote verandering of laat het ontwerp zelfs meegroeien.

De holistische benadering denkt ook na over hoe andere dingen in dezelfde ontwerp ‘familie’ passen. Een ontwerper van computer randapparatuur bijvoorbeeld, zou proberen om het ontwerp esthetisch en functioneel passend te maken met de computers waarvoor ze zijn ontworpen. Vaak niet geheel onbelangrijk bij holistisch ontwerp is ook de impact binnen een veel groter plaatje, bijvoorbeeld op het milieu; veel bedrijven zullen het belangrijk vinden circulair te denken in hun productie en recycling en duurzaam te ontwerpen.

Wat kan Afdeling Buitengewone Zaken hierin betekenen?

Bij Afdeling Buitengewone Zaken denken we in systemen. Producten, diensten en de gebruikers hiervan vormen namelijk samen een systeem dat we vooraf in kaart brengen. Hierbij analyseren we alle stakeholders, hun rol in het systeem, de wensen en behoeften die ze hebben, en hoe de producten en diensten hierin kunnen voorzien en samenwerken.

Bij het vanuit-de-mens-denken nemen we ook al mee hoe het ontwerp toekomstbestendig is; de gedragingen, behoeftes en wensen van een mens veranderen namelijk ook in de loop der tijd. Niet geheel onbelangrijk is ook om te kijken waar deze behoeftes hun oorsprong vinden, hiermee kan een groter systeem en idee worden blootgelegd en beter worden geïntegreerd.

De touchpoint momenten die gebruikers hebben met de verschillende onderdelen van het systeem hebben ieder weer een eigen context. Door rekening te houden met deze context dienen zich weer nieuwe invloeden aan, soms zelfs binnen andere disciplines dan ontwerp. Wanneer dat zich voordoet werken we samen met deze disciplines. Zo is het ontwerp proces voorzien van allesomvattend perspectief.