Wat kan Design bijdragen aan klimaatverandering en sociale rechtvaardigheid?

Dorien Schuijt, 31 May 2018

Wat kan design bijdragen aan klimaatverandering en sociale rechtvaardigheid? Op donderdag 24 en vrijdag 25 mei werden tijdens What Design Can Do deze maatschappelijke problemen aan de kaak gesteld en creatieve ontwerpideeën aangedragen die deze (zoveel mogelijk) oplossen. Deze jaarlijkse conferentie is bij uitstek favoriet onder veel ontwerpers doordat zij uitblinkt op het gebied van social design en innovatie. A/BZ was hier ook aanwezig en onze Service Designer Madelaine doet verslag.

1. Dave Hakkens - Precious plastic

Plastic vervuiling is een welbekend groot probleem. Precious Plastic-initiatiefnemer Dave Hakkens is tijdens zijn afstuderen begonnen met het het recyclen van plastic. Niet per se uit liefde voor het materiaal, maar uit noodzaak om het gebruik van plastic in te dammen. Zijn initiatief Precious Plastic is uitgegroeid tot een wereldwijde gemeenschap van honderden mensen die werken aan een oplossing voor plasticvervuiling. Kennis, tools en technieken worden gratis en online gedeeld zodat mensen over de hele wereld zelf kunnen experimenteren.

Dave Hakkens is duidelijk niet bezig met zijn eigen winst in dit project. Door zijn project open source aan te bieden en zelfs DIY filmpjes voor het maken van de machines online te zetten, heeft hij een globale community opgezet. Zijn gedachte hierbij was heel pragmatisch: hij had ook wel zelf workshops kunnen opzetten over de hele wereld, maar dat had veel te lang geduurd. Deze selfless insteek kan Madelaine erg waarderen. En ze denkt dat dit soort projecten harder moeten worden toegejuicht.

2. Richard Florida - The rise of the creative class and the new urban crisis

Tegenwoordig is creativiteit niet voorbehouden aan een selecte groep mensen. Ongeveer 45 procent van de maatschappij maakt deel uit van de creative class. Die wordt beschouwd als de nieuwe heersende stroming, meent de Amerikaanse theoreticus van urban studies, Richard Florida. Na zijn afstuderen met een bachelor in politieke wetenschappen, ging hij naar Columbia University waar hij een doctoraat behaalde in stadsplanning. Hij is sindsdien visiting professor aan Harvard en MIT en werd door MIT Technology genoemd als een van 's werelds meest invloedrijke denkers.

Florida staat bekend om zijn concept van de creative class en de implicaties ervan voor stadsvernieuwing. Hij werkte dit idee uit in verschillende wereldwijd best verkochte boeken, waaronder de bekroonde The Rise of the Creative Class (2002) en zijn meest recente boek The New Urban Crisis dat in april 2017 werd gepubliceerd. Tijdens What Design Can Do ging Florida dieper in op beide revoluties en hoe deze ontwikkelingen onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.

Grof gezegd vindt Florida dat de creative class de problemen moet gaan bestrijden van de rest van de maatschappij - de outcasts -, en dat vanuit de steden waarin ze leven. Dit vergt een hoop empathie en de kunst om in de huid te kruipen van een ander. Vooral social designers kunnen vanuit Madelaine's optiek hier veel in betekenen, omdat ze dit altijd al doen.

3. Next Nature Network - Reprodutopia

Wetenschappers zijn erin geslaagd om een te vroeg geboren lammetje te laten groeien in een kunstmatige baarmoeder. De ontwikkelingen in de reproductieve wetenschappen gaan door en Next Nature Network onderzoekt de impact van deze opkomende Assisted Reproductive Technologies. Tijdens deze workshop kwamen onderzoekers, ontwerpers, beleidsmakers en ondernemers samen om actuele en opkomende reproductietechnologieën in kaart te brengen.

Het lammetje dat werd geboren in een kunstmatige baarmoeder heeft de wetenschap- en designwereld flink opgeschud. Maar van de brandende vraag of er dan ook menselijke embryo’s in een externe baarmoeder kunnen worden gegroeid, distantiëren de desbetreffende wetenschappers zich. Het Next Nature Network pleit ervoor om na te denken over consequenties van dit soort ontwikkelingen voordat het op de markt komt en Madelaine schaart zich daar volledig achter. Wat zijn bijvoorbeeld de effecten van zo een geboorte op het kind? En moet ouderschap opnieuw worden gedefinieerd?

De smartphone is een mooi voorbeeld waarbij (bewust?) geen of te weinig rekening is gehouden met de mogelijke consequenties van het op de markt zetten van zo'n design. Doordat er nu op elke telefoon een navigatie app staat, vraagt bijna niemand elkaar nog om de weg. Hierdoor hebben mensen steeds minder contact met elkaar op straat, en eigenlijk ook in het algemeen.

Tijdens de experimenten van A/BZ houden we hier overigens wél rekening mee. Wij testen onze designs altijd, voordat we ze lanceren. En we testen en experimenteren niet in een laboratorium, maar in het veld.

Wil je meer weten en/of wil je graag met ons in discussie?

Dat kan! Stuur ons een e-mail naar contact@afdelingbuitengewonezaken.nl of een berichtje via Facebook of LinkedIn.

auteur
Dorien Schuijt
Dorien Schuijt

Als Content Creator duikt Dorien het veld in op zoek naar spraakmakende verhalen. Ze blogt onder andere over de Dutch Design Week, nieuwe vormen van publieksparticipatie en disruptieve ontwerpmethoden. Zo laat ze ons en jullie op een andere manier naar de wereld kijken.