The Embassy of Urban Transformation: Ontdek hoe we samen onze steden in de steigers zetten

Dorien Schuijt, 9 November 2018

Stedelijke gebieden veranderen continu. Er wordt gebouwd, afgebroken en uitgebreid. Tijdens de Dutch Design Week 2018 namen we met The Embassy of Urban Transformation een breed publiek mee naar die toekomstige stad. We transformeerden The Student Hotel in een ambassade die de stad in verandering vertegenwoordigt. Onze 5 steden staan voor een vernieuwende aanpak, met ruimte voor experimenten en nieuwe samenwerkingen. Iedere stad staat voor een belangrijk thema en toont pionierende projecten die jong en oud aangaan.

1. De Inspirerende stad

Steden zijn gemaakt door en voor hun inwoners om een zo aangenaam en efficiënt mogelijk leven te leiden. Ze faciliteren dat je van A naar B kan en dat er genoeg werk is, maar op welke manier kan een stad eigenlijk inspireren? En, hoe inspireert de bevolking de stad? Hoe deel je cultuur met elkaar en hoe vormt dit de stad? In de inspirerende stad draaien wij deze aanpak om en bekijken wij de stad en haar inwoners vanuit het creatieve perspectief waarbij inspiratie en creativiteit de bouwstenen vormen voor een nieuwe maatschappij. Want wie houdt er nu niet van een creatieve stad?

Het nieuws in taal die iedereen spreekt: beeld

Titel: Drawing the Times
Ontwerpers: Drawing the Times / De Ruimte Ontwerpers
Mogelijk gemaakt door: De Ruimte Ontwerpers / Eindhovens Dagblad

Hoe kunnen we cultuur met elkaar blijven delen en het dagelijkse nieuws zo toegankelijk mogelijk maken? Drawing the Times lanceerde in samenwerking met de Ruimte Ontwerpers zowel een platform als een krant voor Grafische Journalistiek. Correspondenten van over de hele wereld vertellen hier iedere dag het nieuws vanuit hun perspectief via illustraties. Op deze manier creëert Drawing the Times een eerlijk beeld van de actualiteit, en maakt zij het nieuws aantrekkelijk voor jong en oud. Tekenen is een manier om te communiceren, te verbinden en een manier om complexe vraagstukken toegankelijk te maken voor iedereen.

Van burgerinitiatief tot creatief epicentrum

Titel: GOUDasfalt - Samen maken we de stad
Ontwerpers: Eva Kosto / Maud Roukens / Peterpaul Kloosterman
Mogelijk gemaakt door: Meer dan 250 burgers en organisaties in en rondom Gouda / Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Jarenlang stond er voor de historische binnenstad van Gouda, een stinkende asfaltcentrale. Toen de fabriek moest sluiten, werd de vervuilde grond (3 hectare) te koop aangeboden aan de gemeente. Een club van bewoners overtuigde de gemeente de grond te behouden. Met een crowdfundactie slaagden zij erin stichting GOUDasfalt op te starten. Het burgerinititief transformeert al 3 jaar het voormalige industrieterrein tot een plek waar ideeën de ruimte krijgen en mensen samenkomen. Er worden festivals en markten georganiseerd, open ateliers en is er plek voor meer. Dit levert zowel economisch en maatschappelijk rendement op. GOUDasfalt laat zien hoe een burgerinitiatief uitgroeide tot een plek waar cultuur en inspiratie leidend zijn.

2. De Zelfvoorzienende Stad

Momenteel woont ongeveer de helft van de wereldbevolking in steden. En dat wordt er niet minder op. Dat vraagt om een nieuwe invulling van de voorzieningen in de stad. Hoe kan je zo onafhankelijk mogelijk zijn van anderen? Eigen voedsel verbouwen, energie zelf opwekken, of douchen met regenwater? Hoe wordt zelfvoorzienend leven aantrekkelijk(er)? En wat is de rol van bewoners én bezoekers in een zelfvoorzienende stad? In de zelfvoorzienende stad geloven wij in een duurzame aanpak waarbij afval grondstof wordt en energie circuleert. Waarom weggooien als we er ook iets moois van kunnen maken?

Is oud brood alleen geschikt voor eendjes?

Titel: Gascoland BroodVergister
Ontwerpers: Pink Pony Express / Cascoland / Enki Energy / Amsterdam Energie
Mogelijk gemaakt door: Gemeente Amsterdam / Pink Pony Express / Cascoland / Enki Energy / Amsterdam Energie

Om een oplossing te bieden voor het voeren van dieren met broodoverschot en om zodoende de ratten- en duivenplaag aan te pakken, plaatste stadsdeel Amsterdam-West broodbakken in de Kolenkitbuurt. Bewoners deponeerden daarin keurig hun brood in de overtuiging dat het stadsdeel dit zou aanbieden aan boerderijen om het ‘heilige’ brood op een respectvolle manier te recyclen. In plaats daarvan kwam het brood gewoon in de vuilverbranding terecht. Pink Pony Express ging op zoek naar een respectvolle manier om het brood te recyclen en ontwikkelde een prototype van de BroodVergister. In samenwerking met Cascoland, Enki Energy en Amsterdam Energie opende in 2014 de Gascoland BroodVergister en Biogas Bakkerij in de Kolenkit. Oud brood werd nu omgezet in biogas waarop weer nieuw brood gebakken kon worden. Cascoland brengt energie naar de Kolenkit!

De energietransitiekit

Het slimme energienetwerk dat iedereen begrijpt

Titel: Stedin - Smart Energy Grid
Ontwerpers: Stedin / Afdeling Buitengewone Zaken
Mogelijk gemaakt door: Stedin

We staan aan de vooravond van grote veranderingen in hoe we met energie omgaan. Waar we jarenlang 100% afhankelijk waren van een centrale leverancier, worden we nu meer zelfvoorzienend. We gaan van fossiele brandstoffen over op hernieuwbare energie. Hierdoor krijgt het energienetwerk meer belanghebbenden, met een complexe situatie als gevolg. Met de energietransitiekit kunnen belangstellenden door een aantal scenario’s in het heden en de toekomst lopen. Het laat je als bezoeker ervaren waarom het zo belangrijk is om een slim energienetwerk te maken als we duurzamer willen worden. We hebben straks in het netwerk overschotten en tekorten aan energie. Het slimme deel gaat ervoor zorgen dat die energie goed gedistribueerd gaat worden, zonder het netwerk te overbelasten. Middels de kit leren we of het elektriciteitsnetwerk van vandaag is opgewassen tegen de energievraag van morgen en we leren hoe we lokaal opgewekte stroom optimaal kunnen benutten.

3. De Flexibele Stad

De stad van de toekomst, die steeds in verandering is, vraagt om een flexibele aanpak. In de flexibele stad wordt continu herbestemd en wordt in de inrichting, bestemming en infrastructuur rekening gehouden met transformaties. Een kantoorgebouw om enkel in te werken? Oude gebouwen slopen voor nieuwbouw? Dat is zó 2017... De flexibele stad ziet mogelijkheden in onverwachte hoeken en is in staat zich aan te passen op de continue verandering in de toekomstige stad.

Marktafval onbruikbaar? Nee joh!

Titel: Afrikaandermarkt Resource Station
Ontwerpers: Superuse Studios / Afrikaanderwijk Coöperatie
Mogelijk gemaakt door: Stimuleringsfonds Creatieve Industrie / Citylab 010

Het Afrikaandermarket Resource Station is een onderzoek naar hoe marktafvalstromen kunnen worden gescheiden en gedeeltelijk kunnen worden verwerkt tot grondstoffen voor nieuwe producten. Tegelijkertijd is het een plaats waar upcycled-producten kunnen worden gepresenteerd en verkocht. Dit resulteert in een sterke reductie van restafval, meer lokale werkgelegenheid, een daling van het zwerfafval rond de markten en een duidelijke communicatie van de ‘waste is food’-filosofie. Het Afrikaandermarket Resource Station een project van Superuse Studios in samenwerking met de Afrikaanderwijk Coöperatie.

Woon jij nog steeds in een rijtjeshuis?

Titel: A HOUSE IN ONE MONTH
Designer: Wouter Corvers
Mogelijk gemaakt door: Minitopia, Poelbonk

Met een lengte van meer dan 2 meter is Wouter Corvers bovengemiddeld, maar toch zeer bewust van de norm als het gaat om de schaal van de openbare ruimte. Waarom wordt elke bank, toilet en geldautomaat gemaakt voor een lengte van 1,77 m, wanneer de mensheid veel diverser is? In dit project probeerden Wouter Corvers en Ilse Zuidinga (1,70 m) een manier te vinden om samen te leven in een huis dat ze zelf hebben gebouwd. De hoogte van het huis is twee keer Wouter’s lengte, de keuken heeft twee verschillende hoogten en zelfs de haken van de kapstok bevinden zich in een hellende lijn.

4. De bereikbare stad

Steden blijven groeien en de druk op mobiliteit zoals we die nu kennen, blijft toenemen. Door de sterke stijging van het aantal files, drukke fietspaden en een overvol openbaar vervoer staan steden voor een nieuwe uitdaging. De groeiende stad moet ook een bereikbare stad zijn. In de mobiele stad geloven we in een nieuw perspectief op mobiliteit en onderzoeken we alternatieve oplossingen om van A naar B te komen door te beginnen bij de noodzaak: moeten we steeds maar mobieler worden, of is het bijvoorbeeld in ons belang om lokaler te werk te gaan?

Mobiliteitsgeluk, een overbodige luxe?

Titel: Mobility Happiness
Ontwerpers: AKKA Architects / De Verkeersonderneming
Mogelijk gemaakt door: Gemeente Rotterdam / Port of Rotterdam / Ministry of Infrastructure and Water Management / Metropolitan region Rotterdam The Hague

Tot 10% van de Nederlandse bevolking heeft beperkte toegang tot mobiliteit. Ze hebben minder kansen om zichzelf te ontwikkelen, minder toegang tot werk, zorg, onderwijs, en hun sociale netwerk. Mobiliteit gaat verder dan het verplaatsen van A naar B, het heeft invloed op de kwaliteit van leven. We noemen dit mobiliteitsgeluk. De Mobility Happiness Index biedt inzicht in hoe dit geluk wordt ervaren en waar interventies nodig zijn. Dankzij deze tool hebben we een aantal prototypes kunnen ontwerpen zoals je Scoozy, een verbetering van de scootmobiel, en Via Tim, een ontvangstservice tegen eenzaamheid, die mobiliteitsgeluk verbeteren.

Het openbaar vervoer, maar dan echt openbaar

Titel: De OV coach
Ontwerpers: Students of Amsterdam University of Applied Sciences / Academie van de stad
Mogelijk gemaakt door: Gemeente Amsterdam / Vervoerregio Amsterdam / GVB, RMC, Transvision / MEE Amstel en Zaan / Cliëntenbelang Amsterdam / Pantar and the Vrije Universiteit

Negen Amsterdamse partners werken samen om reizen door de stad gemakkelijker te maken voor minder mobielen. Waar ze zich nu verplaatsen in taxi busjes, geïsoleerd van de rest, probeert de ov coach deze mensen handvatten te geven. De partners organiseren meerdere vormen van helpende handen om barrières te overwinnen. In samenwerking met studenten tracht de gemeente Amsterdam met beeldmateriaal bewustwording te creëren over deze barrières. Zo kan het mobiliteitssysteem aangepast worden voor meer inclusiviteit. Wil jij mobiliteit eens anders ervaren? Ga tijdens DDW mee op tour met een van de ambassadeurs van de OV coach.

5. De zorgzame stad

Als gevolg van de veranderingen in de zorg, ligt er meer verantwoordelijkheid bij de burgers zelf. Hoe letten we op elkaar in een toekomstige stad die steeds in verandering is? Hoe ziet de openbare ruimte er straks uit, waar komen we met elkaar in contact? Meer inwoners in de stad, brengt ook meer ouderen met zich mee. Maar hoe zijn deze ouderen ook zichtbaar in de stad en krijgen zij de aandacht en de plek die ze nodig hebben? In de stad van de zorg staat menselijkheid centraal en onderzoeken we verschillende vormen van contact tussen de mens en de stad van de toekomst. Hoe blijven we ons thuisvoelen in een stad die steeds in verandering is?

Praten met een paal op straat?

Titel: Recycling the ANWB praatpaal: help me on my way
Ontwerpers: Anne van Abkoude / Marc Andrews
Mogelijk gemaakt door: Stimuleringsfonds Creatieve Industrie / Gemeente Rotterdam / verzorgingstehuis Aafje Meerweide / ANWB / Rijkswaterstaat / Ecoleon

Hoe kun je verbetering aanbrengen in de openbare ruimte voor mensen met beginnende dementie? Van Abkoude en Andrews kwamen in aanraking met mensen in een vroeg stadium van dementie. In deze groep vonden zij een gemene deler: de angst om de deur uit te gaan. Die verdwaalangst resulteert in eenzaamheid. De gele praatpaal kan daarin een bevrijdende rol vervullen. De ANWB palen die in de zomer van 2017 van de snelweg zijn gehaald, plaatsten ze in de wijk, als hulp en houvast bij pech onderweg. Niet voor automobilisten, maar voor mensen die even de weg kwijt zijn. Een makkelijk bedienbaar, herkenbaar item in het straatbeeld, dat paniek voorkomt.

Een buurthuis ouderwets?

Titel: Het Wachterlied Paviljoen - Het buurthuis van de 21ste eeuw
Ontwerpers: Het Thuismakers Collectief
Mogelijk gemaakt door: Gemeente Amsterdam

Een plek waar mensen zich altijd thuis zouden moeten voelen, is het buurthuis. Echter heeft het buurthuis een verouderd imago wat het belang overschaduwd waardoor er steeds minder mensen in het buurthuis komen. Het Thuismakerscollectief experimenteerde met een moderne functie van het buurthuis en transformeerde deze naar een buurthuis van de 21ste eeuw. Met o.a. moderne communicatiemiddelen bereikten de Thuismakers zoveel mogelijk mensen in de buurt, en hielpen zij hen met het organiseren van hun eigen activiteiten in en rondom het buurthuis. Zo creëerden de Thuismakers in samenwerking met de buurt een plek die weer als een thuis voelt voor iedereen.

Heb je een vraag over The Embassy of Urban Transformation?

Stuur een e-mail naar dorien@afdelingbuitengewonezaken.nl.

auteur
Dorien Schuijt
Dorien Schuijt

Als Content Creator duikt Dorien het veld in op zoek naar spraakmakende verhalen. Ze blogt onder andere over de Dutch Design Week, nieuwe vormen van publieksparticipatie en disruptieve ontwerpmethoden. Zo laat ze ons en jullie op een andere manier naar de wereld kijken.